Przygotowanie do egzaminu ósmoklasisty z matematyki: plan

Od czego zacząć: diagnoza zamiast nauki od pierwszej strony

Powtarzanie całej matematyki po kolei jest wolne i nie pokazuje, gdzie naprawdę tracisz punkty. Lepiej na początku rozwiązać jeden pełny arkusz w warunkach egzaminu: 125 minut, długopis, brak kalkulatora, brak podpowiedzi. Do tego celu nadają się arkusze z 2025 i 2026 roku, bo mają obecną formułę (arkusz z 2025 roku liczy 21 zadań, a z 2026 roku 20). Dopiero po rozwiązaniu sprawdź odpowiedzi z kluczem opublikowanym przez CKE.

Każdą utraconą część punktu przypisz do jednej z czterech przyczyn:

Wyniki zapisuj w prostym dzienniku błędów: numer zadania, dział, przyczyna, poprawne rozwiązanie własnymi słowami. Po kilku tygodniach widać, które działy i które przyczyny powtarzają się najczęściej, i to na nich opiera się dalszy plan.

Zakres do powtórzenia

Egzamin sprawdza, w jakim stopniu uczeń spełnia wymagania z podstawy programowej kształcenia ogólnego. Informator CKE zastrzega jednak, że przykładowe zadania nie wyczerpują wszystkich typów zadań i nie ilustrują wszystkich wymagań, więc nie wystarczy przerobić samych zadań z informatora. W przykładach pojawiają się odniesienia zarówno do wymagań z klas IV–VI (na przykład obliczenia zegarowe, ułamki, obliczenia praktyczne), jak i z klas VII–VIII. Z klas VII–VIII informator odwołuje się m.in. do następujących działów:

• potęgi o podstawach wymiernych oraz pierwiastki,
• tworzenie i przekształcanie wyrażeń algebraicznych,
• obliczenia procentowe,
• równania z jedną niewiadomą,
• proporcjonalność prosta,
• własności figur geometrycznych na płaszczyźnie, długość okręgu i pole koła,
• oś liczbowa i układ współrzędnych na płaszczyźnie,
• geometria przestrzenna,
• wprowadzenie do kombinatoryki i rachunku prawdopodobieństwa,
• odczytywanie danych i elementy statystyki opisowej.

Pełny wykaz wymagań znajdziesz w podstawie programowej, na którą powołuje się informator (rozporządzenie z 28 czerwca 2024 r.). Ten spis służy tu jako szkielet planu, a nie jako komplet tematów.

Plan na 24 tygodnie

Liczenie wstecz od terminu egzaminu jest prostsze niż liczenie od dzisiaj: tydzień 24 to tydzień poprzedzający egzamin. Podział czasu poniżej to propozycja redakcyjna, a nie zalecenie CKE. Przesuwaj tygodnie według dziennika błędów: dział, w którym rachujesz bezbłędnie, dostaje jeden tydzień, dział, w którym się gubisz, dwa lub trzy.

Przy krótszym czasie zachowaj kolejność, ale skracaj fazę działów: przy 12 tygodniach wystarczą po dwa tygodnie na liczby i algebrę oraz po jednym na pozostałe bloki, a przy 6 tygodniach zrób diagnozę, powtórkę wyłącznie z dziennika błędów i dwa arkusze na czas.

Jak pracować z arkuszem

Arkusze CKE z poprzednich sesji są dostępne na stronie komisji; korzystaj z oryginałów, a nie z przepisanych kopii. W nowej formule istnieją na razie arkusze z 2025 i 2026 roku, więc rozsądnie je oszczędzać do końcowych tygodni. Starszy arkusz z 2024 roku (inna budowa, 100 minut) i przykładowe zadania z informatora możesz wykorzystywać do ćwiczeń z konkretnych działów, bez mierzenia czasu.

Zasady, które warto ćwiczyć już na próbnych arkuszach:

1. Czytaj instrukcję tak, jak na egzaminie. W arkuszu z 2026 roku zadania zamknięte to numery 1–14, a otwarte 15–20; w arkuszu z 2025 roku odpowiednio 1–15 i 16–21. W zadaniach zamkniętych poprawna jest zawsze tylko jedna odpowiedź.
2. Przenoś rozwiązania na kartę. Brudnopis nie jest sprawdzany ani oceniany, a oceniane są tylko rozwiązania zapisane na karcie odpowiedzi i na karcie rozwiązań zadań otwartych. Wynik policzony w brudnopisie bez przepisania nie daje punktu.
3. Pisz długopisem z czarnym tuszem i nie używaj korektora. Pomyłkę w zadaniu otwartym przekreśl i obok napisz poprawną odpowiedź.
4. Zapisuj tok rozumowania. CKE podaje, że rozwiązanie zadania otwartego musi obrazować tok rozumowania i zawierać niezbędne rachunki, przekształcenia czy wnioski. Za zadanie otwarte można dostać maksymalnie 2 lub 3 punkty, a rozwiązania z istotnym postępem są punktowane częściowo, więc zapis wykonanej części ma sens także wtedy, gdy nie dojdziesz do wyniku.
5. Wybierz własny plan czasu. Przy 20–21 zadaniach i 125 minutach wypada średnio około 6 minut na zadanie. Przykładowy podział do przetestowania na próbnych arkuszach: około 45–50 minut na zadania zamknięte, około 55–60 minut na otwarte i 15–20 minut na sprawdzenie. Jeżeli jakieś zadanie blokuje cię dłużej niż kilka minut, zaznacz je i wróć do niego na końcu.

W zadaniach otwartych CKE zapowiada też takie, które da się rozwiązać typowym sposobem, i takie wymagające niestandardowego pomysłu. Dlatego w ostatnich tygodniach oprócz zadań znanego typu rozwiązuj te, w których nie widać od razu metody: rysuj, wypróbowuj małe liczby, zapisuj dane w tabeli.

Dla rodzica

• Ustal z dzieckiem stały rytm (na przykład trzy krótkie sesje w tygodniu o stałej porze) zamiast jednej długiej w niedzielę.
• Przy arkuszu na czas przypilnuj tylko warunków: zegar, brak telefonu i kalkulatora, długopis. Podpowiedzi i poprawianie w trakcie psują diagnozę.
• Po arkuszu poproś, aby dziecko samo wskazało błędy i wyjaśniło je własnymi słowami. Rozwiązywanie zadań za dziecko nie zastąpi własnych prób.
• Dbaj o proporcje: pojedynczy słaby arkusz w połowie planu to informacja o działach do powtórki, a nie wyrok.

Zobacz też: Egzamin ósmoklasisty z matematyki, Wzory na egzamin ósmoklasisty.