Matura z matematyki: poziomy, arkusz i jak się przygotować

Dwa poziomy: co jest obowiązkowe, a co dodatkowe

Do egzaminu z matematyki na poziomie podstawowym przystępują wszyscy zdający. Poziom rozszerzony może wybrać każdy maturzysta, ale wtedy matematyka jest jego przedmiotem dodatkowym. Absolwent ma obowiązek zdawać co najmniej jeden przedmiot dodatkowy, więc rozszerzona matematyka jest jedną z wielu możliwości, a nie wymogiem.

Próg zdawalności 30% dotyczy każdego przedmiotu obowiązkowego, a więc matematyki na poziomie podstawowym. Z przedmiotu dodatkowego próg zależy od rocznika. Na maturze w latach szkolnych 2024/2025-2026/2027 (czyli do matury 2027 włącznie) wystarczy przystąpić do części pisemnej przedmiotu dodatkowego, bez minimalnego wyniku. Od roku szkolnego 2027/2028 (matura 2028) ustawa o systemie oświaty (art. 44zzl ust. 1) wymaga, żeby z części pisemnej co najmniej jednego przedmiotu dodatkowego zdobyć minimum 30% punktów. Wtedy, jeśli rozszerzona matematyka jest twoim jedynym przedmiotem dodatkowym, potrzebujesz z niej co najmniej 15 punktów z 50; przy kilku przedmiotach dodatkowych próg musi być spełniony w co najmniej jednym. Zasady dla absolwentów techników z określonymi dyplomami lub świadectwami kwalifikacji zawodowych są inne: nie muszą oni zdawać przedmiotu dodatkowego (art. 44zzd ust. 4b). Przed egzaminem sprawdź aktualne przepisy na stronie CKE.

Wyniki matury są podstawowym kryterium naboru na kierunki studiów, a konkretne wymagania ustala każda uczelnia.

Jak zbudowany jest arkusz

Poniższe liczby pochodzą z informatorów CKE obowiązujących od roku szkolnego 2024/2025 (formuła 2023). Informator z 2022/2023 podawał dla poziomu podstawowego 29–40 zadań, w tym 9–15 otwartych, więc starsze arkusze mogą mieć inną liczbę zadań. Różnice między poziomami widać w typach zadań.

W arkuszu podstawowym połowa punktów (25 z 50) pochodzi z zadań zamkniętych: wyboru wielokrotnego, prawda-fałsz i na dobieranie. Druga połowa to zadania otwarte, w których formułujesz odpowiedź samodzielnie: od uzupełnienia luki po zadania rozszerzonej odpowiedzi, wymagające zbudowania strategii rozwiązania. W arkuszu rozszerzonym wszystkie zadania są otwarte.

Zadania mogą być pojedyncze albo ułożone w wiązki: od dwóch do czterech zadań w jednym kontekście, z których każde można rozwiązać niezależnie od pozostałych. W zadaniach otwartych liczy się pełny tok rozumowania, a nie sam wynik. Za rozwiązanie, w którym pokonano zasadnicze trudności, ale nie doprowadzono go do poprawnej końcowej postaci, można dostać część punktów.

Prosty rachunek czasu: 180 minut na 27–39 zadań to średnio od około 4,6 do około 6,7 minuty na zadanie. Zadania zamknięte zwykle zajmują mniej, więc zapas zostaje na otwarte. To szacunek do planowania, nie zasada CKE.

Co jest sprawdzane

Zadania sprawdzają cztery wymagania ogólne z podstawy programowej: sprawność rachunkową, wykorzystanie i tworzenie informacji, wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji oraz rozumowanie i argumentację. W arkuszu pojawiają się też zadania na dowodzenie i zadania z kontekstem praktycznym o uproszczonych założeniach.

Pełny zakres wymagań znajdziesz w podstawie programowej i w informatorze CKE. Informator zastrzega, że jego przykładowe zadania nie ilustrują wszystkich wymagań i nie wyczerpują wszystkich typów zadań, więc nie wystarczy przerobić samych przykładów.

Pomoce na egzaminie

Zgodnie z informatorem na egzaminie z matematyki możesz korzystać z linijki, cyrkla, kalkulatora prostego i zestawu „Wybrane wzory matematyczne na egzamin maturalny z matematyki”. Szczegóły, także dla zdających z dostosowanymi warunkami, ogłasza dyrektor CKE w komunikacie w danym roku. Przed egzaminem sprawdź ten komunikat, bo to on rozstrzyga w razie wątpliwości.

Jak się przygotować

Poniższy plan to wskazówki praktyczne, nie wymóg CKE.

1. Zacznij od zakresu. Przejdź listę obszarów z tabeli i oceń każdy według skali: umiem, umiem częściowo, nie umiem. Zacznij od najsłabszych, a nie od ulubionych.
2. Naucz się karty wzorów. Dowiedz się, które wzory są w zestawie, a których musisz pamiętać lub umieć wyprowadzić. Nie traktuj zestawu jako zastępstwa rozumienia.
3. Ćwicz zapis rozwiązania. W zadaniach otwartych zapisuj kolejne kroki tak, żeby ktoś obcy mógł je prześledzić. Punkty częściowe zależą od widocznego toku rozumowania.
4. Rozwiązuj arkusze w limicie czasu. Arkusze z poprzednich lat i przykładowe zadania są publikowane przez CKE. Sprawdź, do której formuły należy dany arkusz, bo struktura mogła się zmienić. Po każdej próbie przeanalizuj błędy: rachunkowe, w odczytaniu polecenia czy w znajomości wzoru.
5. Zaplanuj kolejność w arkuszu. Wiele osób zaczyna od zadań zamkniętych, wraca do trudniejszych na końcu i zostawia kilka minut na kontrolę rachunków.

Zobacz też: Wzory maturalne, Plan nauki do matury.